{"id":1211,"date":"2014-06-23T08:42:45","date_gmt":"2014-06-23T06:42:45","guid":{"rendered":"http:\/\/wsse.krakow.pl\/page\/24-czerwca-swiatowy-dzien-osteoporozy\/"},"modified":"2014-06-23T08:42:45","modified_gmt":"2014-06-23T06:42:45","slug":"24-czerwca-swiatowy-dzien-osteoporozy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wsse.krakow.pl\/page\/24-czerwca-swiatowy-dzien-osteoporozy\/","title":{"rendered":"24 czerwca \u015awiatowy Dzie\u0144 Osteoporozy"},"content":{"rendered":"

\tObecnie osteoporoza definiowana jest jako \u201echoroba szkieletu, charakteryzuj\u0105ca si\u0119
\tupo\u015bledzon\u0105 wytrzyma\u0142o\u015bci\u0105 ko\u015bci, co powoduje zwi\u0119kszone ryzyko z\u0142amania\u201d.\"\"<\/em><\/p>\n

\tWed\u0142ug danych Centers for Disease Control and Prevention (CDC) upadki s\u0105 g\u0142\u00f3wnym powodem zgonu i niesprawno\u015bci w\u015br\u00f3d os\u00f3b starszych, a 90% z\u0142ama\u0144 spowodowanych jest poprzez upadek.Najcz\u0119\u015bciej z\u0142amania ulegaj\u0105 trzy charakterystyczne miejsca \u2013 nasada bli\u017csza ko\u015bci udowej, kr\u0119gos\u0142up oraz ko\u015b\u0107 przedramienia. Najgro\u017aniejsze s\u0105 z\u0142amania bli\u017cszego ko\u0144ca ko\u015bci udowej (bbku).<\/p>\n

\tOko\u0142o 54 milion\u00f3w Amerykan\u00f3w \u017cyje z osteoporoz\u0105 i z utrat\u0105 masy ko\u015bci (czynnik ryzyka wyst\u0105pienia osteoporozy). Ponadto badania wskazuj\u0105, \u017ce jedna na dwie kobiety oraz jeden na czterech m\u0119\u017cczyzn  w wieku 50 lat lub starszych, z\u0142amie ko\u015bci z powodu osteoporozy. [1]<\/p>\n

\tRekomendacje <\/strong>U.S. Preventive Services Task Force<\/strong><\/p>\n

\tZaleca si\u0119 przeprowadzanie rutynowego badania densytometrycznego w kierunku rozpoznania osteoporozy w\u015br\u00f3d kobiet:<\/p>\n

\tprzed 65 rokiem \u017cycia, u kt\u00f3rych ryzyko z\u0142amania jest por\u00f3wnywalne lub wy\u017csze ni\u017c u kobiet po 65 roku \u017cycia.  Wywiad i densytometria dla okre\u015blenia zwi\u0119kszonego ryzyka z\u0142ama\u0144.<\/p>\n

\tregularne badanie na osteoporoz\u0119 u kobiet powy\u017cej 65 roku \u017cycia. [2]<\/p>\n

\tPopulacja dotkni\u0119ta<\/strong><\/p>\n

\tWed\u0142ug danych CDC na osteoporoz\u0119 ko\u015bci udowej choruje<\/p>\n

\t2% (0,8 miliona )<\/strong> m\u0119\u017cczyzn<\/u> 50-letnich i starszych<\/p>\n

\t10 % (4,5 miliona)<\/strong> kobiet<\/u> 50-letnich i starszych.\"\"<\/strong><\/p>\n

\tProblem ten dotyczy cz\u0119\u015bciej populacji kobiet ni\u017c m\u0119\u017cczyzn. W wyniku upadku nara\u017conych na z\u0142amanie bli\u017cszego ko\u0144ca ko\u015bci szyjki udowej jest 90% kobiet. \u015amiertelno\u015b\u0107 z powodu z\u0142amania bbku jest du\u017ca, jeden na pi\u0119ciu pacjent\u00f3w umiera w ci\u0105gu roku od wyst\u0105pienia urazu. [3]<\/p>\n

\tOsteoporoza pomenopauzalna wyst\u0119puje w wieku 51-75 r. \u017c. sze\u015bciokrotnie cz\u0119\u015bciej u kobiet ni\u017c u m\u0119\u017cczyzn. Wraz z wiekiem cz\u0119sto\u015b\u0107 jej wyst\u0119powania ro\u015bnie. Szacuje si\u0119, \u017ce oko\u0142o 30% kobiet w wieku pomenopauzalnym ma osteoporoz\u0119. Powy\u017cej 80 roku \u017cycia osteoporoz\u0105 dotkni\u0119tych jest 80% kobiet. [3]<\/p>\n

\tCzy jeste\u015b w grupie ryzyka? <\/strong><\/p>\n

\tCzynniki niemodyfikowalne (niekontrolowane)<\/u><\/p>\n

\twiek powy\u017cej 50 roku \u017cycia,<\/p>\n

\tp\u0142e\u0107 \u017ce\u0144ska,<\/p>\n

\tmenopauza,<\/p>\n

\trodzinne wyst\u0119powanie osteoporozy,<\/p>\n

\tniska masa cia\u0142a,<\/p>\n

\tz\u0142amanie ko\u015bci.<\/p>\n

\t <\/p>\n

\tCzynniki modyfikowalne<\/u><\/p>\n

\tniewystarczaj\u0105ca ilo\u015b\u0107 wapnia i witaminy D w organizmie,<\/p>\n

\tniewystarczaj\u0105ca ilo\u015b\u0107 warzyw i owoc\u00f3w w diecie,<\/p>\n

\tzbyt du\u017ca ilo\u015b\u0107 bia\u0142ek, sody i kofeiny,<\/p>\n

\tbrak aktywno\u015bci fizycznej,<\/p>\n

\tpalenie tytoniu,<\/p>\n

\tpicie alkoholu,<\/p>\n

\tutrata wagi,<\/p>\n

\tPrzyjmowanie lek\u00f3w oraz obecno\u015b\u0107 chor\u00f3b wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cych, mog\u0105 tak\u017ce zwi\u0119ksza\u0107 ryzyko wyst\u0105pienia osteoporozy.<\/p>\n

\t <\/p>\n

\tRozpoznanie Osteoporozy <\/strong><\/p>\n

\tIstnieje szereg metod pomocnych w diagnozie tej choroby<\/p>\n

\t <\/p>\n

\ttesty biochemiczne<\/strong><\/p>\n

\tDla cel\u00f3w praktycznych oraz w r\u00f3\u017cnicowaniu przyczyn niskiej masy kostnej wystarcz\u0105 nast\u0119puj\u0105ce badania:<\/p>\n

\tpoziom wapnia we krwi<\/p>\n

\tpoziom fosforu we krwi<\/p>\n

\tpoziom wapnia w moczu<\/p>\n

\tpoziom fosfatazy zasadowej we krwi<\/p>\n

\tNale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce w przypadku osteoporozy niepowik\u0142anej, w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w otrzymamy z laboratorium wyniki mieszcz\u0105ce si\u0119 w zakresie normy.<\/p>\n

\t <\/p>\n

\tbadania obrazowe<\/strong><\/p>\n

\tZdj\u0119cia przegl\u0105dowe ko\u015bci (kr\u0119gos\u0142up, ko\u015bci przedramienia, staw biodrowy).<\/u><\/p>\n

\tPrze\u015bwietlenia ko\u015bci czyli popularny rentgen (rtg) s\u0105 od dawna wykonywanym i najta\u0144szym badaniem obrazowym. Zasadnicz\u0105 wad\u0105 jest to, \u017ce wyra\u017ane ubytki osteoporotyczne wida\u0107 dobrze dopiero wtedy, gdy ubytek masy kostnej przekroczy 30 %.<\/p>\n

\tOsteodensytometria<\/u><\/p>\n

\tnajpopularniejszym badaniem diagnostycznym w osteoporozie. Densytometria ocenia stopie\u0144 poch\u0142aniania wi\u0105zki promieni rentgenowskich przenikaj\u0105cych tkank\u0119 kostn\u0105<\/p>\n

\t <\/p>\n

\tBadanie metod\u0105 osteodensytometrii powinno si\u0119 wykona\u0107 w nast\u0119puj\u0105cych sytuacjach:<\/strong><\/p>\n

\tobecno\u015b\u0107 istotnych czynnik\u00f3w ryzyka osteoporozy<\/p>\n

\tchoroby w przebiegu kt\u00f3rych wyst\u0119puje osteoporoza<\/p>\n

\tradiologiczne cechy ubytku masy kostnej<\/p>\n

\tobecno\u015b\u0107 z\u0142ama\u0144 osteoporotycznych w wywiadzie<\/p>\n

\tosteoporoza u cz\u0142onk\u00f3w rodziny<\/p>\n

\tmenopauza, andropauza<\/p>\n

\tmonitorowanie leczenia w odniesieniu do g\u0119sto\u015bci masy kostnej (BMD)<\/p>\n

\t <\/p>\n

\tIlo\u015bciowa ultrasonografia (QUS) \u2013 <\/u>badanie okre\u015blaj\u0105ce stopie\u0144 penetracji ultrad\u017awi\u0119k\u00f3w w stosunku do ko\u015bci i na tej podstawie oceniaj\u0105cy ich jako\u015b\u0107 (a nie ilo\u015b\u0107).<\/p>\n

\tIlo\u015bciowa tomografia komputerowa (QCT) – <\/u>jest to bardzo dok\u0142adne badanie wykorzystuj\u0105ce promieniowanie rentgenowskie w bardzo niewielkiej dawce.<\/p>\n

\tBiopsja tkanki kostnej – <\/u>ocenia si\u0119 pod mikroskopem materia\u0142 tkanki kostnej uzyskany drog\u0105 nak\u0142ucia wybranej cz\u0119\u015bci szkieletu (zwykle ko\u015b\u0107 biodrowa). [4]<\/p>\n

\t <\/p>\n

\t\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/p>\n

\t1. U.S. Preventive Services Task Force, http:\/\/www.uspreventiveservicestaskforce.org\/uspstf\/uspsoste.htm<\/a> [dost\u0119p: 23.06.2014]<\/p>\n

\t2. National Osteoporosis Foundation i National Institutes of Health (USA)],  http:\/\/nof.org\/connect<\/a> [dost\u0119p: 23.06.2014]<\/p>\n

\t3. Centers for Disease Control and Prevention (CDC),<\/p>\n

\thttp:\/\/www.cdc.gov\/nchs\/fastats\/osteoporosis.htm<\/a>, [dost\u0119p: 23.06.2014]<\/p>\n

\t4. Rozpoznanie osteoporozy \u2013 przegl\u0105d dost\u0119pnych bada\u0144,<\/p>\n

\thttp:\/\/www.zdrowie.med.pl\/osteoporoza\/osteoporoza_10.html<\/a>, [dost\u0119p: 23.06.2014]<\/p>\n

\t\u0179r\u00f3d\u0142o zdj\u0119cia:<\/p>\n

\t1. http:\/\/nof.org\/connect<\/p>\n

\tAgnieszka Kargul
\tDzia\u0142 Zdrowia Publicznego i Promocji Zdrowia
\tData wprowadzenia: 23 czerwca 2014 r.
\tData ostatniej aktualizacji: 23 czerwca 2014 r.<\/p>\n

\t <\/p>\n\r\n

\r\n

Pliki do pobrania:<\/h3>\r\n