{"id":4420,"date":"2019-05-29T13:38:00","date_gmt":"2019-05-29T11:38:00","guid":{"rendered":"http:\/\/wsse.krakow.pl\/page\/?p=4420"},"modified":"2019-05-29T13:43:56","modified_gmt":"2019-05-29T11:43:56","slug":"31-maja-swiatowy-dzien-bez-tytoniu-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wsse.krakow.pl\/page\/31-maja-swiatowy-dzien-bez-tytoniu-3\/","title":{"rendered":"31 maja \u2013 \u015awiatowy Dzie\u0144 Bez Tytoniu"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: left;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-4429 size-medium\" src=\"http:\/\/wsse.krakow.pl\/page\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/sign-2957179_960_720-1-300x150.png\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"150\" \/>Corocznie, pocz\u0105wszy od 1987 roku 31 maja obchodzimy\u00a0 \u015awiatowy Dzie\u0144 bez Tytoniu. W bie\u017c\u0105cym roku \u015bwi\u0119to obchodzone jest pod has\u0142em\u00a0 <strong>\u201eTyto\u0144 a zdrowe p\u0142uca\u201d<\/strong>. Realizowana akcja jest cz\u0119\u015bci\u0105 programu Europy wolnej od dymu tytoniowego, kt\u00f3ra\u00a0 zosta\u0142a przyj\u0119ta na Konferencji \u015awiatowej Organizacji Zdrowia (WHO). Podstawowym celem podejmowanych dzia\u0142a\u0144 jest\u00a0 zwr\u00f3cenie uwagi na aspekty zdrowotne, spo\u0142eczne oraz ekonomiczne palenia tytoniu.<\/p>\n<p>Palenie tytoniu jest jednym z g\u0142\u00f3wnych i najbardziej rozpowszechnionych, znanych czynnik\u00f3w ryzyka wielu chor\u00f3b. Na \u015bwiecie na choroby spowodowane paleniem tytoniu, co 5 sekund umiera cz\u0142owiek. <strong>Nie istnieje bezpieczna liczba papieros\u00f3w, kt\u00f3re mo\u017cna wypali\u0107<\/strong>.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Dym tytoniowy zawiera kilka tysi\u0119cy zwi\u0105zk\u00f3w chemicznych (ok. 7 tys.), w tym wiele o dzia\u0142aniu rakotw\u00f3rczym np.: radioaktywny polon, nikiel, smo\u0142\u0119, cyjanowod\u00f3r, amoniak, formaldehyd oraz tlenek w\u0119gla, kt\u00f3ry tworz\u0105c z hemoglobin\u0105 kompleks zwany karboksyhemoglobin\u0105 sprawia, \u017ce krew staje si\u0119 gorzej natleniona. Nara\u017cenie na dym tytoniowy mo\u017ce by\u0107 rozpatrywane jako nara\u017cenie os\u00f3b pal\u0105cych i tak zwan\u0105 ekspozycj\u0119 \u015brodowiskow\u0105 os\u00f3b niepal\u0105cych (palenie bierne).W literaturze naukowej istnieje wiele dowod\u00f3w na to, \u017ce obydwa rodzaje nara\u017cenia maj\u0105 powa\u017cne konsekwencje zdrowotne.<\/p>\n<p>Substancje rakotw\u00f3rcze z dymu papierosowego mog\u0105 inicjowa\u0107 proces nowotworowy. Rak p\u0142uca wyst\u0119puje niemal wy\u0142\u0105cznie u palaczy i os\u00f3b nara\u017conych na bierne palenie. Silny zwi\u0105zek przyczynowo- skutkowo wyst\u0119puje tak\u017ce w przypadku raka krtani, gard\u0142a, prze\u0142yku, jamy ustnej, miedniczek nerkowych, p\u0119cherza moczowego i trzustki. Ponadto palenie przyczynia si\u0119 do powstawania min. raka \u017co\u0142\u0105dka, nosa, w\u0105troby, mi\u0105\u017cszu nerki, wargi.<\/p>\n<p>Dym papierosowy zwi\u0119ksza r\u00f3wnie\u017c ryzyko wyst\u0105pienia raka jelita grubego, odbytnicy, jajnika, trzonu macicy, trzustki, raka nerki i bia\u0142aczki szpikowej.<\/p>\n<p>Dym tytoniowy zawiera w\u00a0swoim sk\u0142adzie wiele substancji o szkodliwym dzia\u0142aniu na uk\u0142ad kr\u0105\u017cenia. Nikotyna powoduje przyspieszenie czynno\u015bci serca, wzrost ci\u015bnienia t\u0119tniczego i skurcz naczy\u0144 obwodowych, a\u00a0tlenek w\u0119gla i inne toksyny zawarte w dymie tytoniowym przy\u015bpieszaj\u0105 post\u0119p mia\u017cd\u017cycy i\u00a0na wiele sposob\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105 na stan uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia (np. mog\u0105 wywo\u0142ywa\u0107 niedotlenienie narz\u0105d\u00f3w i tkanek). Palenie tytoniu znacznie zwi\u0119ksza ryzyko rozwoju choroby niedokrwiennej serca i nag\u0142ej \u015bmierci sercowej. Szacuje si\u0119, \u017ce ryzyko zawa\u0142u serca u palacza jest co najmniej dwukrotnie wi\u0119ksze ni\u017c u osoby niepal\u0105cej tej samej p\u0142ci i wieku. Po roku od zaprzestania palenia ryzyko to zmniejsza si\u0119 niemal o po\u0142ow\u0119.<\/p>\n<p>R\u00f3wnie niebezpieczne jak samo palenie jest bierne palenie. Zwi\u0119ksza ryzyko wyst\u0105pienia takich samych chor\u00f3b jakie dotykaj\u0105 palaczy. Co roku na skutek biernego palenia umiera oko\u0142o 2 tysi\u0119cy os\u00f3b.<\/p>\n<p>Palenie tytoniu w ci\u0105\u017cy stanowi powa\u017cne zagro\u017cenie dla zdrowia potomstwa. Dziecko w\u00a0\u0142onie matki jest nara\u017cone na kontakt z niebezpiecznymi zwi\u0105zkami mog\u0105cymi negatywnie wp\u0142yn\u0105\u0107 na jego rozw\u00f3j.\u00a0 Toksyny z papierosa przenikaj\u0105 do pokarmu matki.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Corocznie, pocz\u0105wszy od 1987 roku 31 maja obchodzimy\u00a0 \u015awiatowy Dzie\u0144 bez Tytoniu. W bie\u017c\u0105cym roku \u015bwi\u0119to obchodzone jest pod has\u0142em\u00a0 \u201eTyto\u0144 a zdrowe p\u0142uca\u201d. Realizowana akcja jest cz\u0119\u015bci\u0105 programu Europy wolnej od dymu tytoniowego, kt\u00f3ra\u00a0 zosta\u0142a przyj\u0119ta na Konferencji \u015awiatowej Organizacji Zdrowia (WHO). Podstawowym celem podejmowanych dzia\u0142a\u0144 jest\u00a0 zwr\u00f3cenie uwagi na aspekty zdrowotne, spo\u0142eczne oraz [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":45,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[49,5],"tags":[214],"class_list":["post-4420","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kampanie-spoleczne","category-wsse","tag-e-papierosy-tyton-dymtytoniowy-swiatowydzienbeztytoniu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wsse.krakow.pl\/page\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4420","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wsse.krakow.pl\/page\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wsse.krakow.pl\/page\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wsse.krakow.pl\/page\/wp-json\/wp\/v2\/users\/45"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wsse.krakow.pl\/page\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4420"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/wsse.krakow.pl\/page\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4420\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4431,"href":"https:\/\/wsse.krakow.pl\/page\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4420\/revisions\/4431"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wsse.krakow.pl\/page\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4420"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wsse.krakow.pl\/page\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4420"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wsse.krakow.pl\/page\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4420"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}