{"id":7297,"date":"2020-05-29T13:20:45","date_gmt":"2020-05-29T11:20:45","guid":{"rendered":"https:\/\/wsse.krakow.pl\/page\/?p=7297"},"modified":"2020-05-29T13:22:27","modified_gmt":"2020-05-29T11:22:27","slug":"swiatowy-dzien-bez-tytoniu-2020","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wsse.krakow.pl\/page\/swiatowy-dzien-bez-tytoniu-2020\/","title":{"rendered":"\u015awiatowy Dzie\u0144 Bez Tytoniu 2020"},"content":{"rendered":"

\"\"Ka\u017cdego roku w dniu 31 maja<\/strong> obchodzimy \u015awiatowy Dzie\u0144 bez Tytoniu.<\/strong> Co roku te\u017c \u015awiatowa Organizacja Zdrowia (World Health Organization \u2013 WHO) proponuje\u00a0 has\u0142o, kt\u00f3rym nak\u0142ania spo\u0142ecze\u0144stwa do zwr\u00f3cenia uwagi na zdrowotne, spo\u0142eczne i ekonomiczne skutki palenia papieros\u00f3w. Ochrona m\u0142odzie\u017cy przed manipulacjami przemys\u0142u tytoniowego <\/strong>(\u201eProtecting youth from industry manipulation and preventing them from tobacco and nicotine use\u201d) \u2013 to has\u0142o przewodnie tegorocznego \u015awiatowego Dnia Bez Tytoniu.<\/strong> Zach\u0119camy zatem do\u00a0 abstynencji od wszystkich form konsumpcji tytoniu.<\/p>\n

Epidemia tytoniu jest jednym z najwi\u0119kszych zagro\u017ce\u0144 dla zdrowia publicznego, rocznie ponad 8 milion\u00f3w ludzi na ca\u0142ym \u015bwiecie umiera z powodu chor\u00f3b odtytoniowych. Ponad 7 milion\u00f3w tych zgon\u00f3w jest wynikiem bezpo\u015bredniego u\u017cywania tytoniu, a oko\u0142o 1,2 miliona jest skutkiem nara\u017cenia os\u00f3b niepal\u0105cych na bierne palenie. Ponad 80% z 1,3 miliarda pal\u0105cych\u00a0 tyto\u0144 na ca\u0142ym \u015bwiecie mieszka w krajach o niskim i \u015brednim dochodzie, gdzie ci\u0119\u017car chor\u00f3b i zgon\u00f3w zwi\u0105zanych z tytoniem jest najwi\u0119kszy. U\u017cywanie tytoniu przyczynia si\u0119 do ub\u00f3stwa poprzez przekierowanie wydatk\u00f3w gospodarstw domowych na podstawowe potrzeby, takie jak \u017cywno\u015b\u0107 i schronienie, na tyto\u0144.\u00a0 Koszty ekonomiczne u\u017cywania tytoniu s\u0105 znaczne i obejmuj\u0105 znaczne koszty opieki zdrowotnej w leczeniu chor\u00f3b spowodowanych u\u017cywaniem tytoniu, a tak\u017ce utracony kapita\u0142 ludzki wynikaj\u0105cy z chorobowo\u015bci i umieralno\u015bci zwi\u0105zanych z tytoniem.<\/p>\n

<\/p>\n

Palenie wci\u0105\u017c pozostaje najwi\u0119kszym wyzywaniem zdrowia publicznego tak\u017ce w Polsce. Nadal pali ponad \u00bc doros\u0142ych, przy czym cz\u0119\u015bciej m\u0119\u017cczy\u017ani (31%) ni\u017c kobiety (21%).\u00a0 Najwi\u0119ksz\u0105 cz\u0119sto\u015b\u0107 palenia notuje si\u0119 w\u015br\u00f3d os\u00f3b w \u015brednim wieku \u2013 w\u015br\u00f3d os\u00f3b w wieku 45-54 lat 35% pali tyto\u0144, a w\u015br\u00f3d os\u00f3b w wieku 33-64 lat odsetek ten wynosi 32%. Z powodu chor\u00f3b odtytoniowych umiera rocznie oko\u0142o 70 tysi\u0119cy os\u00f3b, co stanowi 17% wszystkich zgon\u00f3w w Polsce. I chocia\u017c systematycznie spada liczba os\u00f3b pal\u0105cych tradycyjne papierosy, to jednak wzrasta popularno\u015b\u0107 e-papieros\u00f3w, szczeg\u00f3lnie w\u015br\u00f3d m\u0142odych ludzi. Od 2011 r. 6-krotnie wzros\u0142a liczba polskich nastolatk\u00f3w, kt\u00f3rzy pr\u00f3bowali e-papierosa. 30 proc. uczni\u00f3w w wieku od 15 do 19 lat regularnie pali elektroniczne papierosy, a 60 proc. co najmniej raz ich pr\u00f3bowa\u0142o. E-papierosy maj\u0105 wiele kszta\u0142t\u00f3w i rozmiar\u00f3w (niekt\u00f3re wygl\u0105daj\u0105 jak zwyk\u0142e papierosy, cygara lub fajki, inne przypominaj\u0105 pami\u0119\u0107 USB, d\u0142ugopis lub przedmioty codziennego u\u017cytku). Atrakcyjny wygl\u0105d jest jednym z powod\u00f3w dla kt\u00f3rych m\u0142odzie\u017c coraz cz\u0119\u015bciej si\u0119ga po e-papierosy, natomiast ich stosowanie nie jest bezpieczne. Centrum Kontroli i Zapobiegania Chorobom (Centers for Disease Control and Prevention – CDC) wprowadzi\u0142o termin EVALI (e-cigarette, or vaping, product use associated lung injury – EVALI), aby opisa\u0107 choroby i urazy p\u0142uc zwi\u0105zane z u\u017cywaniem e-papieros\u00f3w lub waporyzacj\u0105. E-papieros to urz\u0105dzenie elektroniczne \u00a0zasilane bateri\u0105 lub akumulatorem, kt\u00f3re za pomoc\u0105 elementu grzewczego podgrzewa specjalny roztw\u00f3r inhalacyjny, tzw. e-liquid, do temperatury ok. 200-300oC tworz\u0105c przy tym aerozol, dostarczany drog\u0105 inhalacji do uk\u0142adu oddechowego u\u017cytkownika. Zwykle zawiera substancje chemiczne i nikotyn\u0119, a wi\u0119c psychoaktywn\u0105 i\u00a0toksyczn\u0105 substancj\u0119, kt\u00f3rej za\u017cywanie prowadzi do choroby przewlek\u0142ej, nazywanej fachowo \u201ezespo\u0142em uzale\u017cnienia od nikotyny\u201d. Warto wiedzie\u0107, \u017ce na tym nie ko\u0144czy si\u0119 szkodliwy wp\u0142yw nikotyny na zdrowie. Nikotyna szkodzi m.in. naczyniom krwiono\u015bnym, niekorzystnie wp\u0142ywa na rozw\u00f3j p\u0142odu w okresie ci\u0105\u017cy (np. na rozw\u00f3j p\u0142uc), a tak\u017ce na rozw\u00f3j m\u00f3zgu u nastolatk\u00f3w i m\u0142odych doros\u0142ych (do 25 roku \u017cycia), co mo\u017ce skutkowa\u0107 upo\u015bledzeniem funkcjonowania uwagi, pami\u0119ci oraz zdolno\u015bci uczenia si\u0119. Nikotyna podnosi ci\u015bnienie, doprowadza do wzrostu t\u0119tna, a poniewa\u017c metabolizowana jest przede wszystkim w w\u0105trobie, to obci\u0105\u017ca r\u00f3wnie\u017c ten organ.<\/p>\n

Naukowcy apeluj\u0105, zar\u00f3wno osoby pal\u0105ce papierosy, jak i wapuj\u0105ce (u\u017cywaj\u0105ce papieros\u00f3w elektronicznych i innych nowatorskich wyrob\u00f3w tytoniowych – typu \u201ejool\u201d, \u201evype\u201d, \u201eiqos\u201d), znacznie ci\u0119\u017cej przechodz\u0105 infekcj\u0119 koronawirusem.\u00a0 Niekt\u00f3re badania wskazuj\u0105 na wy\u017csze ryzyko infekcji SARS-CoV-2 u os\u00f3b pal\u0105cych, ale wszystkie dowodz\u0105 ci\u0119\u017cszego przebiegu COVID-19 i wi\u0119kszej cz\u0119sto\u015bci zgon\u00f3w z tego powodu u os\u00f3b pal\u0105cych.<\/p>\n

To doskona\u0142y moment na rzucenie palenia. Je\u015bli chcesz dowiedzie\u0107 si\u0119 jak skutecznie rzuci\u0107 palenie oraz uzyska\u0107 fachowe wsparcie w walce z na\u0142ogiem:<\/p>\n