{"id":82,"date":"2013-06-27T13:35:23","date_gmt":"2013-06-27T11:35:23","guid":{"rendered":"http:\/\/wsse.krakow.pl\/page\/mikroklimat-umiarkowany-na-stanowisku-pracy\/"},"modified":"2013-06-27T13:35:23","modified_gmt":"2013-06-27T11:35:23","slug":"mikroklimat-umiarkowany-na-stanowisku-pracy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wsse.krakow.pl\/page\/mikroklimat-umiarkowany-na-stanowisku-pracy\/","title":{"rendered":"Mikroklimat umiarkowany na stanowisku pracy"},"content":{"rendered":"
\tKomfort termiczny jest obok jako\u015bci powietrza wewn\u0119trznego, poziomu ha\u0142asu, czy wystroju wn\u0119trza, istotnym elementem pozytywnego odbioru otaczaj\u0105cego \u015brodowiska. Z uwagi na stale wyd\u0142u\u017caj\u0105cy si\u0119 czas sp\u0119dzany, zarówno w \u017cyciu zawodowym, jak i pozazawodowym w pomieszczeniach, w których warunki \u015brodowiska s\u0105 sztucznie kszta\u0142towane przez urz\u0105dzenia klimatyzacyjne, niezb\u0119dne jest zaprojektowanie parametrów powietrza wewn\u0119trznego w taki sposób, aby przebywanie w nich nie prowadzi\u0142o do zaburze\u0144 zdrowotnych. \t <\/div>\n

\tMi\u0119dzy cz\u0142owiekiem a otoczeniem stale odbywa si\u0119 przep\u0142yw energii cieplnej, którego kierunek zmienia si\u0119 wraz ze zmian\u0105 temperatury cia\u0142a ludzkiego i warunków otoczenia, zwanych \u0142\u0105cznie mikroklimatem. Warunki mikroklimatyczne kszta\u0142tuj\u0105 si\u0119 pod wp\u0142ywem naturalnych czynników klimatycznych oraz w wyniku \u015bwiadomej lub nie\u015bwiadomej dzia\u0142alno\u015bci cz\u0142owieka. Sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na nie: temperatura powietrza, wilgotno\u015b\u0107 powietrza, pr\u0119dko\u015b\u0107 ruchu powietrza, ci\u015bnienie atmosferyczne, temperatura otaczaj\u0105cych powierzchni \u015bcian, stropów, pod\u0142óg i wszelkich przedmiotów;<\/p>\n

\tKomfort cieplny <\/b>– jest to taki zespó\u0142 warto\u015bci parametrów meteorologicznych przy którym wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi czuje si\u0119 najlepiej i nie odczuwa ani ciep\u0142a ani ch\u0142odu. S\u0105 to takie warunki, w których gospodarka cieplna ustroju cz\u0142owieka przebiega najbardziej ekonomicznie, czyli stan równowagi mi\u0119dzy ustrojem a otoczeniem, w którym utrata ciep\u0142a drog\u0105 biern\u0105 jest minimalna, a czynna si\u0119 jeszcze nie zacz\u0119\u0142a.<\/div>\n
\tG\u0142ównym elementem, który powinien zapewni\u0107 cz\u0142owiekowi komfort cieplny jest odzie\u017c, w ró\u017cnych warunkach \u015brodowiska termicznego, oraz przy ró\u017cnym wysi\u0142ku fizycznym. Ubiór wyra\u017anie zmienia mo\u017cliwo\u015bci termoregulacyjne organizmu. Oceniaj\u0105c wp\u0142yw ubioru rozpatruje si\u0119 w\u0142a\u015bciwo\u015bci izolacyjne, warstwowo\u015b\u0107, stopie\u0144 pokrycia powierzchni cia\u0142a, wentylacj\u0119 pododzie\u017cow\u0105 oraz przewiewno\u015b\u0107, czyli przenikliwo\u015b\u0107 potu.<\/div>\n
\tJako praktyczn\u0105 miar\u0119 termoizolacyjno\u015bci odzie\u017cy wprowadzono jednostk\u0119 „clo” , zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce 1 clo równa si\u0119 izolacyjno\u015bci zwyk\u0142ego ubioru, u\u017cywanego w pomieszczeniach termo neutralnych przez osob\u0119 siedz\u0105c\u0105 w spoczynku. Dok\u0142adniejsz\u0105 (bardziej poprawn\u0105) definicj\u0105 jednostki clo jest równowarto\u015b\u0107 insulacji potrzebnej do utrzymania \u015bredniej wa\u017conej temperatury skóry cz\u0142owieka na poziomie ok. 33o<\/sup>C podczas siedzenia w pomieszczeniu
\tw temperaturze powietrza 21°C, wilgotno\u015bci wzgl\u0119dnej poni\u017cej 50 % i ruchu powietrza
\t0,1 m\/s, u którego wysoko\u015b\u0107 wytwarzana ciep\u0142a metabolicznego wynosi l met. Metabolizm to strumie\u0144 cieplny wytwarzany przez cz\u0142owieka w procesach utleniania zachodz\u0105cego w jego ciele (ciep\u0142o metaboliczne), odniesiony do jednostki pola powierzchni cia\u0142a. Metabolizm który zmienia si\u0119 z poziomem aktywno\u015bci wyra\u017cany jest w jednostkach „met” lub W\/m2<\/sup>
\t(1 met = 58,2 W\/m2<\/sup>). Wytwarzane przez cz\u0142owieka ciep\u0142o metaboliczne odpowiada ró\u017cnym rodzajom dzia\u0142ania i pracy, Zale\u017cy od wykonywanej pracy, dla cz\u0142owieka \u015bpi\u0105cego
\tM = 0,8 met a dla uprawiaj\u0105cego sport wyczynowy warto\u015b\u0107 mo\u017ce dochodzi\u0107 do 10 met. Warto\u015b\u0107 metabolizmu wytwarzanego przez cz\u0142owieka w ró\u017cnych czynno\u015bciach opisuje norma PN – EN ISO 7730[6].<\/div>\n
\tBilans cieplny organizmu w obszarze komfortu cieplnego jest zrównowa\u017cony. Oddawanie ciep\u0142a odbywa si\u0119 przez promieniowanie i konwekcj\u0105 oraz pocenie niewyczuwalne i przez uk\u0142ad oddechowy. Cz\u0142owiek jest organizmem sta\u0142ocieplnym (temperatura wewn\u0119trzna cia\u0142a wynosi oko\u0142o 37°C). \u017beby zachowa\u0107 ten stan musi by\u0107 zapewniona równowaga pomi\u0119dzy zyskami i stratami ciep\u0142a, czyli musi by\u0107 zrównowa\u017cony bilans ciep\u0142a. Cz\u0142owiek zyskuje ciep\u0142o przede wszystkim z przemian metabolicznych oraz przez promieniowanie i konwekcj\u0119 ze \u015brodowiska cieplejszego od \u015bredniej wa\u017conej temperatury skóry. Traci ciep\u0142o drog\u0105 promieniowania i konwekcji do \u015brodowiska ch\u0142odniejszego ni\u017c \u015brednia wa\u017cona temperatura skóry, równie\u017c przez parowanie wody z dróg oddechowych jak i potu na powierzchni skóry. Je\u017celi równowaga pomi\u0119dzy ciep\u0142em wytwarzanym i ciep\u0142em traconym zostanie zachwiana, cia\u0142o wtedy magazynuje lub ma niedobór ciep\u0142a, czego efektem jest zmiana temperatury cia\u0142a. Temperatura wewn\u0119trzna jest fizyczn\u0105 wypadkow\u0105 równowagi mi\u0119dzy ciep\u0142em zyskiwanym przez organizm a ciep\u0142em rozpraszanym do otoczenia.<\/div>\n
\tPierwsz\u0105 norm\u0105, w której uwzgl\u0119dniono parametry \u015brodowiska wewn\u0119trznego, jakie powinny by\u0107 zachowane w pomieszczeniach przeznaczonych do sta\u0142ego przebywania ludzi by\u0142a norma PN-78\/B-03421 [5]. W dokumencie tym zdefiniowano wymagania, do zapewnienia komfortu cieplnego, warto\u015bci temperatury powietrza, wilgotno\u015bci wzgl\u0119dnej oraz pr\u0119dko\u015bci powietrza, w zale\u017cno\u015bci od intensywno\u015bci pracy.<\/div>\n
\tZapewnienie pracownikom poczucia komfortu cieplnego poprzez regulacj\u0119 odpowiednich parametrów \u015brodowiska pracy przek\u0142ada si\u0119, mi\u0119dzy innymi na zmniejszenie liczby pope\u0142nianych b\u0142\u0119dów, ograniczenie liczby wypadków oraz chorób zawodowych, a tak\u017ce popraw\u0119 wydajno\u015bci pracy.<\/div>\n
\tPrzyjmuje si\u0119 \u017ce dla danego cz\u0142owieka istniej\u0105 dwa warunki komfortu cieplnego. Pierwszy zak\u0142ada, \u017ce kombinacja warto\u015bci temperatury skóry i g\u0142\u0119bokiej ciep\u0142oty tj. temperatury cia\u0142a zapewni odczuwanie \u015brodowiska termicznego jako neutralnego. Drugim warunkiem jest spe\u0142nienie cieplnego bilansu cia\u0142a cz\u0142owieka co oznacza, \u017ce ciep\u0142o wytwarzane przez metabolizm powinno by\u0107 równe ilo\u015bci ciep\u0142a oddawanej przez cz\u0142owieka w ró\u017cnych strumieniach[20]<\/div>\n
\tNiespe\u0142nienie warunków komfortu termicznego mo\u017ce by\u0107 spowodowane brakiem komfortu ze wzgl\u0119du na ciep\u0142o lub zimno odczuwane przez ca\u0142e cia\u0142o. W tym przypadku granice komfortu mog\u0105 by\u0107 wyra\u017cone wska\u017anikami PMV i PPD. <\/i>Jednak\u017ce, niespe\u0142nienie warunków komfortu termicznego mo\u017ce by\u0107 równie\u017c spowodowane niepo\u017c\u0105danym miejscowym prze­grzaniem lub ozi\u0119bieniem okre\u015blonej cz\u0119\u015bci cia\u0142a. <\/b><\/div>\n
\tWska\u017anik PPD, tzn. przewidywany odsetek niezadowolonych, podaje dane dotycz\u0105ce niespe\u0142nienia warunków komfortu termicznego przez przewidywanie procentu ludzi, którzy
\tw okre\u015blonym otoczeniu odczuwaj\u0105 nadmierne gor\u0105co lub nadmierne zimno.<\/div>\n
\tNatomiast PMV <\/i>jest wska\u017anikiem, który przewiduje \u015bredni\u0105 ocen\u0119 du\u017cej grupy osób okre\u015blaj\u0105cych swoje wra\u017cenia cieplne w siedmiostopniowej skali ocen (tabela 3), mo\u017cliwy do wyznaczenia, gdy zostanie oceniona aktywno\u015b\u0107. <\/i>cz\u0142owieka (wytwarzanie energii metabolicznej) i jego odzie\u017cy (oporno\u015b\u0107 cieplna) i gdy zostan\u0105 zmierzone nast\u0119puj\u0105ce parametry \u015brodowiska: temperatura powietrza, \u015brednia temperatura promieniowania, wzgl\u0119dna pr\u0119dko\u015b\u0107 przep\u0142ywu powietrza i cz\u0105stkowe ci\u015bnienie pary wodnej. Jest oparty na równowadze cieplnej cia\u0142a ludzkiego. Cz\u0142owiek znajduje si\u0119 w równowadze cieplnej, gdy wewn\u0119trzne wytwarzanie ciep\u0142a w jego ciele jest równe utracie ciep\u0142a do otoczenia[7].<\/div>\n

\t <\/p>\n

\tTabela 1. Siedmiostopniowa skala oceny \u015brodowiska umiarkowanego[6]<\/p>\n

\t <\/span><\/font><\/font><\/p>\n\n\n\n\n\t<\/colgroup>\n\n\n
\n

\t\t\t\t\t+3 gor\u0105co<\/p>\n

\t\t\t\t\t+2 ciep\u0142o<\/p>\n

\t\t\t\t\t+ 1 do\u015b\u0107 ciep\u0142o<\/p>\n<\/td>\n

\n

\t\t\t\t\t0 oboj\u0119tnie<\/p>\n<\/td>\n

\n

\t\t\t\t\t-1 do\u015b\u0107 ch\u0142odno<\/p>\n

\t\t\t\t\t-2 ch\u0142odno<\/p>\n

\t\t\t\t\t-3 zimno<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\t <\/p>\n

\tWska\u017anik PPD jest warto\u015bci\u0105 \u015bredni\u0105 wra\u017ce\u0144 cieplnych znacznej grupy ludzi przebywaj\u0105cych w tym samym \u015brodowisku, stanowi prognoz\u0119 liczby osób odczuwaj\u0105cych brak komfortu termicznego, umo\u017cliwia przewidzenie, jaki procent osób w du\u017cej grupie b\u0119dzie odczuwa\u0142 brak komfortu termicznego.<\/div>\n
\tZaleca si\u0119 aby wska\u017anik PPD by\u0142 ni\u017cszy ni\u017c 10 %, co odpowiada kryteriom dla PMV<\/div>\n
\t <\/div>\n
\t-0,5 < PMV < +0,5<\/div>\n
\t <\/div>\n
\tObecnie aktualna norma pomiaru mikroklimatu umiarkowanego PN-EN ISO 7730:2006(org) zaleca pos\u0142ugiwanie si\u0119 wska\u017anikiem PMV jedynie wówczas, gdy warto\u015bci parametrów wej\u015bciowych do oblicze\u0144 wska\u017anika zawarte s\u0105 w nast\u0119puj\u0105cych przedzia\u0142ach:<\/div>\n