{"id":86,"date":"2013-06-28T09:33:53","date_gmt":"2013-06-28T07:33:53","guid":{"rendered":"http:\/\/wsse.krakow.pl\/page\/produkty-uboczne-dezynfekcji-wody-pitnej\/"},"modified":"2013-06-28T09:33:53","modified_gmt":"2013-06-28T07:33:53","slug":"produkty-uboczne-dezynfekcji-wody-pitnej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wsse.krakow.pl\/page\/produkty-uboczne-dezynfekcji-wody-pitnej\/","title":{"rendered":"Produkty uboczne dezynfekcji wody pitnej"},"content":{"rendered":"<div style=\"text-align: justify;\"> \tWoda jest \u015brodowiskiem wyst\u0119powania rozmaitych sk\u0142adnik&oacute;w i organizm&oacute;w, z kt&oacute;rych wiele, zw\u0142aszcza w nadmiernej ilo\u015bci mo\u017ce by\u0107 szkodliwych dla ludzi. Ze wzgl\u0119du na zanieczyszczenia&nbsp; wynikaj\u0105ce z dzia\u0142alno\u015bci cz\u0142owieka (np. nawo\u017cenia p&oacute;l uprawnych, odprowadzania \u015bciek&oacute;w bytowych itp.) woda ujmowana do cel&oacute;w wodoci\u0105gowych musi podlega\u0107 procesom uzdatniania i dezynfekcji. Zadaniem Zak\u0142ad&oacute;w Uzdatniania Wody jest takie jej przygotowanie, aby nie zagra\u017ca\u0142a zdrowiu i \u017cyciu konsument&oacute;w. Jako\u015b\u0107 wody pod wzgl\u0119dem chemicznym i mikrobiologicznym do cel&oacute;w konsumpcyjnych normowana jest bardzo rygorystycznie, zar&oacute;wno na poziomie mi\u0119dzynarodowym (Dyrektywa Europejska), jak i krajowym (Rozporz\u0105dzenie Ministra Zdrowia). \t  <\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"> \tAby wyeliminowa\u0107 niebezpiecze\u0144stwo rozprzestrzeniania si\u0119 chor&oacute;b powodowanych wskutek spo\u017cycia wody, poddaje si\u0119 j\u0105 dezynfekcji, kt&oacute;ra ma na celu zniszczenie \u017cywych organizm&oacute;w i ich form przetrwalnych oraz niedopuszczenie do ich wt&oacute;rnego rozwoju w sieci wodoci\u0105gowej.<\/p>\n<p> \tDezynfekcj\u0119 wody prowadzi\u0107 mo\u017cna wykorzystuj\u0105c metody: fizyczne za pomoc\u0105 promieniowania UV, ultrad\u017awi\u0119k&oacute;w i technik termicznych.<\/p><\/div>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\"> \t\tchemiczne,&nbsp; kt&oacute;re wykorzystuj\u0105 chlor, dwutlenek chloru, chloraminy, ozon oraz nadmanganian potasu.<\/li>\n<\/ul>\n<div style=\"text-align: justify;\"> \tWoda w Krakowie uzdatniana jest w czterech Zak\u0142adach Uzdatniania Wody (ZUW), kt&oacute;re stosuj\u0105 r&oacute;\u017cne metody dezynfekcji:<\/div>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\"> \t\tBielany, gdzie ujmowana jest woda z rzeki Sanki &ndash; dezynfekcja chlorem gazowym<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"> \t\tD\u0142ubnia, gdzie ujmowana jest woda z rzeki D\u0142ubni &ndash; dezynfekcja dwutlenkiem chloru<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"> \t\tRaba, gdzie ujmowana jest woda z rzeki Raby, ze zbiornika Dobczyce, poprzez dwa niezale\u017cne Zak\u0142ady Raba I i Raba II &ndash; wst\u0119pne ozonowanie wody surowej oraz dezynfekcja chlorem gazowym<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"> \t\tRudawa, gdzie ujmowana jest woda z rzeki Rudawy &ndash; dezynfekcja dwutlenkiem chloru<\/li>\n<\/ul>\n<div style=\"text-align: justify;\"> \tUboczne produkty chlorowania wody chlorem gazowym<br \/> \t&nbsp;<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"> \tNajbardziej rozpowszechnion\u0105 ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 wysok\u0105 skuteczno\u015b\u0107 i najta\u0144sz\u0105 metod\u0105 dezynfekcji wody jest chlorowanie za pomoc\u0105 chloru gazowego.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"> \tZastosowanie chloru jako \u015brodka dezynfekuj\u0105cgo jest praktykowane na ca\u0142ym \u015bwiecie. Powszechnie znane efekty towarzysz\u0105ce procesowi chlorowania wody to jej nieprzyjemny smak i zapach. Jednak\u017ce zapach ten mo\u017ce by\u0107 usuni\u0119ty z wody poprzez jej gotowanie lub ch\u0142odzenie w lod&oacute;wce, a jego obecno\u015b\u0107 gwarantuje pe\u0142ne bezpiecze\u0144stwo bakteriologiczne i \u015bwiadczy o tym, \u017ce czas przep\u0142ywu wody w przewodach wodoci\u0105gowych od zak\u0142adu uzdatniania do klienta nie jest zbyt d\u0142ugi, co eliminuje zjawisko wt&oacute;rnego zanieczyszczenia wody.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"> \tPodczas reakcji chloru ze zwi\u0105zkami organicznymi mog\u0105 powstawa\u0107 liczne produkty dezynfekcji, a wiele z nich w nadmiernej ilo\u015bci nie jest oboj\u0119tnych dla zdrowia cz\u0142owieka. Najlepiej poznan\u0105 grup\u0105 ubocznych produkt&oacute;w chlorowania s\u0105 trihalometany (THM). Przy ich tworzeniu powstaje r&oacute;wnie\u017c szereg innych zwi\u0105zk&oacute;w chloroorganicznych (np. chlorofenole), co wp\u0142ywa znacz\u0105co na pogorszenie w\u0142a\u015bciwo\u015bci organoleptycznych wody. Powa\u017cnym problemem jest to, \u017ce trihalometany powstaj\u0105&nbsp; nie tylko w miejscu uzdatniania (tzn. w wodoci\u0105gu), ale tak\u017ce w sieci rozprowadzaj\u0105cej wod\u0119, przy czym im dalej p\u0142ynie woda, tym ich st\u0119\u017cenie jest wy\u017csze i tym wi\u0119ksza r&oacute;\u017cnorodno\u015b\u0107. Proces tworzenia trwa do momentu wyczerpania jednego ze sk\u0142adnik&oacute;w reakcji: chloru lub substancji organicznej. Praktycznie nast\u0119puje to dopiero po przegotowaniu wody, co powoduje usuni\u0119cie chloru, jednego z czynnik&oacute;w reakcji i pozwala na przerwanie narastania st\u0119\u017cenia THM- &oacute;w. Im gorsza jest jako\u015b\u0107 wody poddawanej chlorowaniu, tym wi\u0119cej mo\u017ce powstawa\u0107 szkodliwych trihalometan&oacute;w.&nbsp;&nbsp;<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"> \t&nbsp;<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"> \t<strong>Uboczne produkty chlorowania dwutlenkiem chloru<\/strong><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"> \t&nbsp;<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"> \tDwutlenek chloru &ndash; obok ozonu &ndash; jest coraz cz\u0119\u015bciej stosowany do dezynfekcji zamiast chloru gazowego. Dwutlenek chloru ma silne w\u0142a\u015bciwo\u015bci bakteriob&oacute;jcze, wirusob&oacute;jcze oraz zarodnikob&oacute;jcze. Hamuje rozmna\u017canie glon&oacute;w, niszczy te\u017c fito- i zooplankton. Ten spos&oacute;b dezynfekcji pozwala tak\u017ce wyeliminowa\u0107, tworzenie si\u0119 szkodliwych trihalometan&oacute;w. Dwutlenek chloru w wodzie jest bardzo trwa\u0142y. Po zako\u0144czonej dezynfekcji jego nadmiar utrzymuje si\u0119 przez d\u0142u\u017cszy czas w sieci tak, \u017ce nawet przy rozleg\u0142ych sieciach udaje si\u0119 skutecznie przeciwdzia\u0142a\u0107 ponownemu zanieczyszczeniu bakteriologicznemu. Zastosowanie dwutlenku chloru oznacza wi\u0119c nie tylko znacz\u0105c\u0105 popraw\u0119 bakteriologiczn\u0105 instalacji wewn\u0119trznych, ale r&oacute;wnie\u017c zapobiega tworzeniu si\u0119 osad&oacute;w organicznych wewn\u0105trz ruroci\u0105g&oacute;w.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"> \tWad\u0105 stosowania dwutlenku chloru jest niebezpiecze\u0144stwo powstawania chloran&oacute;w i chloryn&oacute;w. Ich znaczenie zdrowotne nie jest w pe\u0142ni wyja\u015bnione, lecz podejrzewa si\u0119, \u017ce zwi\u0105zki te jako silne utleniacze mog\u0105 powodowa\u0107 zmiany we krwi.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"> \t&nbsp;<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"> \tRozporz\u0105dzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 marca 2007r. w sprawie wymaga\u0144 dotycz\u0105cych jako\u015bci wody przeznaczonej do spo\u017cycia przez ludzi (Dz.U.Nr 61, poz. 417 z p&oacute;\u017aniejszymi zmianami) normuje sum\u0119 st\u0119\u017ce\u0144 chloryn&oacute;w i chloran&oacute;w na maksymalnym poziomie 0,7 mg\/l. Z bada\u0144 monitoringowych wynika, \u017ce substancje te tworz\u0105 si\u0119 w bardzo ma\u0142ej ilo\u015bci i ich szkodliwo\u015b\u0107 jest znacznie mniejsza, ni\u017c sk\u0142adnik&oacute;w wody nieuzdatnianej.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"> \t&nbsp;<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"> \t<strong>Uboczne produkty ozonowania<\/strong><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"> \t&nbsp;<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"> \tAlternatyw\u0105 wobec chlorowania wody jest stosownie ozonu, kt&oacute;ry pomimo niezaprzeczalnych zalet posiada r&oacute;wnie\u017c pewne wady.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"> \tOzon jest zar&oacute;wno bardzo silnym utleniaczem, jak i dezynfektantem. Zastosowanie ozonu do dezynfekcji jest celowe w&oacute;wczas, gdy zawodzi chlorowanie z powodu tworzenia chlorowych pochodnych zwi\u0105zk&oacute;w organicznych lub zwi\u0105zk&oacute;w nadaj\u0105cych wodzie smak i zapach. Zabieg ozonowania wyra\u017anie poprawia w\u0142a\u015bciwo\u015bci organoleptyczne spo\u017cywanej wody. Zwi\u0105zki chemiczne nadaj\u0105ce wodzie zapachy ziemiste, ple\u015bni, rybne, czy tzw. apteczne, s\u0105 stosunkowo \u0142atwo rozk\u0142adane ozonem. Ozon utlenia zawarte w&nbsp; wodzie mikrozanieczyszczenia, zar&oacute;wno nieorganiczne jak i organiczne. &nbsp;<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"> \tProces ozonowania w&oacute;d jest przyczyn\u0105 utleniania jednego z naturalnych ich sk\u0142adnik&oacute;w, tj. bromk&oacute;w, w wyniku czego powstaj\u0105 bromiany. Na podstawie bada\u0144 toksykologicznych zosta\u0142y one zakwalifikowane do potencjalnych kancerogen&oacute;w, czyli do zwi\u0105zk&oacute;w zwi\u0119kszaj\u0105cych ryzyko zachorowania na raka.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"> \tW wi\u0119kszo\u015bci kraj&oacute;w, kt&oacute;re normuj\u0105 ten parametr w wodzie do spo\u017cycia, w tym r&oacute;wnie\u017c i w Polsce, dopuszczalne st\u0119\u017cenie bromian&oacute;w wynosi 10 &mu;g\/l. Z bada\u0144 monitoringowych WSSE prowadzonych od 2005 roku warto\u015b\u0107 bromian&oacute;w szacuje si\u0119&nbsp; w wodach do spo\u017cycia na znacznie ni\u017cszym poziomie, ni\u017c ich st\u0119\u017cenie dopuszczalne.&nbsp;<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"> \tIstotn\u0105 wad\u0105 ozonu, jako dezynfektanta jest jego ma\u0142a trwa\u0142o\u015b\u0107, przez co ozonowana woda pozostaje aseptyczna przez kr&oacute;tki czas (tzn. nie mo\u017cna jej bezpiecznie przesy\u0142a\u0107 d\u0142ugimi ruroci\u0105gami). Dlatego ozon nie mo\u017ce ca\u0142kowiecie wyeliminowa\u0107 chloru z procesu uzdatniania wody, jednak\u017ce mo\u017ce go w istotny spos&oacute;b ograniczy\u0107 do minimum, w ilo\u015bci niezb\u0119dnej do utrzymania w sterylno\u015bci wszystkich nitek sieci wodoci\u0105gowej po przej\u015bciu wody przez Zak\u0142ady Uzdatniania.<br \/> \t&nbsp;<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"> \tKonieczne s\u0105 dalsze badania w celu okre\u015blenia efekt&oacute;w dzia\u0142ania ubocznych produkt&oacute;w dezynfekcji&nbsp; wody. Do czasu uzyskania wynik&oacute;w nale\u017cy d\u0105\u017cy\u0107 do zmniejszania ich st\u0119\u017cenia w wodzie. Dzia\u0142ania te jednak\u017ce, nie powinny zmniejsza\u0107 skuteczno\u015bci dezynfekcji wody.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"> \tProcesy dezynfekcji wody przeznaczonej do spo\u017cycia kontrolowane s\u0105 na ka\u017cdym etapie jej produkcji. Woda przeznaczona dla konsument&oacute;w musi spe\u0142nia\u0107 wymagania Rozporz\u0105dzenia Ministra Zdrowia, dlatego te\u017c monitorowana jest przez Stacje Sanitarno &ndash; Epidemiologiczne pod wzgl\u0119dem zawarto\u015bci &nbsp;wszystkich zwi\u0105zk&oacute;w uj\u0119tych w rozporz\u0105dzeniu.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"> \tUboczne produkty dezynfekcji, o kt&oacute;rych mowa powy\u017cej znajduj\u0105 si\u0119 w wodzie do spo\u017cycia w ilo\u015bciach \u015bladowych, cz\u0119sto tak ma\u0142ych, \u017ce nie mo\u017cna oznaczy\u0107 ich ilo\u015bciowo.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"> \tDla nas konsument&oacute;w, to bardzo dobra wiadomo\u015b\u0107, poniewa\u017c mo\u017cemy by\u0107 pewni, \u017ce w kranie znajduje si\u0119 woda bezpieczna dla naszego zdrowia. Mo\u017ce warto zastanowi\u0107 si\u0119, czy narzekaj\u0105c na &bdquo;z\u0142\u0105&rdquo; wod\u0119 w kranie, robimy wszystko, aby szanowa\u0107 \u015brodowisko naturalne, z kt&oacute;rego ta woda pochodzi.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"> \t&nbsp;<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"> \tLiteratura:&nbsp;<\/div>\n<ol>\n<li style=\"text-align: justify;\"> \t\t1.&nbsp;&nbsp; Kowal Apolinary, \u015awiderska &ndash; Br&oacute;\u017c Maria: Oczyszczanie wody, 1997.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"> \t\t2. Andrzej Gierak, Roman Leboda: Analiza azotan&oacute;w i bromian&oacute;w powstaj\u0105cych podczas dezynfekcji wody ozonem. Ochrona \u015arodowiska 3 (74), 1999.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"> \t\t3.&nbsp; Edward Zbie\u0107, Jan R. Dojlido: Uboczne produkty dezynfekcji wody. Ochrona \u015arodowiska 3(47), 1999.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"> \t\t4. Jacek Nawrocki: Oznaczanie ubocznych produkt&oacute;w dezynfekcji wody. Nowe horyzonty i wyzwania w analityce i monitoringu \u015brodowiskowym, 2003.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"> \t\t5.&nbsp; Jacek Nawrocki: Uboczne produkty utleniania i dezynfekcji wody &#8211; do\u015bwiadczenia ostatnich 30 lat. Ochrona \u015arodowiska nr 4, 2005.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"> \t\t6.&nbsp;&nbsp; Roeske Wolfgang: Dezynfekcja wody pitnej, 2007.<\/li>\n<\/ol>\n<div style=\"text-align: justify;\"> \t&nbsp;<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"> \tOpracowa\u0142y: &nbsp;<\/div>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\"> \t\tDorota Pasierbek<br \/> \t\tOddzia\u0142 Laboratoryjny Higieny Komunalnej<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"> \t\tMa\u0142gorzata Lis<br \/> \t\tOddzia\u0142 Laboratoryjny Analiz Instrumentalnych<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div style=\"text-align: justify;\"> \tWoda jest \u015brodowiskiem wyst\u0119powania rozmaitych sk\u0142adnik&oacute;w i organizm&oacute;w, z kt&oacute;rych wiele, zw\u0142aszcza w nadmiernej ilo\u015bci mo\u017ce by\u0107 szkodliwych dla ludzi. Ze wzgl\u0119du na zanieczyszczenia&nbsp; wynikaj\u0105ce z dzia\u0142alno\u015bci cz\u0142owieka (np. nawo\u017cenia p&oacute;l uprawnych, odprowadzania \u015bciek&oacute;w bytowych itp.) woda ujmowana do cel&oacute;w wodoci\u0105gowych musi podlega\u0107 procesom uzdatniania i dezynfekcji. Zadaniem Zak\u0142ad&oacute;w Uzdatniania Wody jest takie jej przygotowanie, aby nie zagra\u017ca\u0142a zdrowiu i \u017cyciu konsument&oacute;w. Jako\u015b\u0107 wody pod wzgl\u0119dem chemicznym i mikrobiologicznym do cel&oacute;w konsumpcyjnych normowana jest bardzo rygorystycznie, zar&oacute;wno na poziomie mi\u0119dzynarodowym (Dyrektywa Europejska), jak i krajowym (Rozporz\u0105dzenie Ministra Zdrowia). \t<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[],"class_list":["post-86","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-woda"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wsse.krakow.pl\/page\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/86","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wsse.krakow.pl\/page\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wsse.krakow.pl\/page\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wsse.krakow.pl\/page\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wsse.krakow.pl\/page\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=86"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wsse.krakow.pl\/page\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/86\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wsse.krakow.pl\/page\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=86"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wsse.krakow.pl\/page\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=86"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wsse.krakow.pl\/page\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=86"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}