Choroba zawodowa – choroba określona w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., o której można powiedzieć, że bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy lub w wyniku sposobu wykonywania pracy. Rozpoznanie choroby jako zawodowej może nastąpić wyłącznie w odniesieniu do chorób wymienionych w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do w/w rozporządzenia.
Podstawy prawne:
1.Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm).
2. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869 z późn. zm)
3. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 1 sierpnia 2002 r. w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób (Dz. U. Nr 132, poz. 1121 z późn. zm).
Tryb postępowania w sprawach chorób zawodowych:
1. Podejrzenie choroby zawodowej: Zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej u pracownika jest obowiązany niezwłocznie zgłosić:
- pracodawca,
- lekarz podmiotu właściwego do rozpoznania choroby zawodowej.
Zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej może równiez dokonać pracownik, który podejrzewa u siebie chorobę zawodową, przy czym pracownik aktualnie zatrudniony zgłasza podejrzenie za pośrednictwem lekarza sprawującego nad nim profilaktyczną opiekę zdrowotną.
Podejrzenie choroby zawodowej zgłasza się właściwemu państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu oraz właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy, których właściwość ustala się według miejsca, w którym praca jest lub była wykonywana.
2. Wszczęcie postępowania: Właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej wszczyna postępowanie w sprawie.
3. Orzeczenia lekarskie:
- Jednostkami orzeczniczymi I stopnia są:
a) poradnie i oddziały chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy,
b) klinik i poradnie chorób zawodowych uniwersytetów medycznych (akademii medycznych),
c) poradnie chorób zakaźnych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy albo przychodnie i oddziały chorób
zakaźnych poziomu wojewódzkiego- w zakresie chorób zawodowych zakaźnych i pasożytniczych,
d) jednostki organizacyjne zakładów opieki zdrowotnej, w których nastąpiła hospitalizacja (ostre objawy choroby).
- Jednostkami orzeczniczymi II stopnia są:
jednostki badwaczo-rozwojowe w dziedzinie medycyny pracy.
Lekarz orzecznik na podstawie dokumentacji medycznej oraz oceny narażenia zawodowego wydaje orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Orzeczenie lekarskie przesyła się właściwemu państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu, pracownikowi lub byłemu pracownikowi oraz osobie zgłaszającej podejrzenie choroby zawodowej.
Pracownik który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego I instancji o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia lekarskiego za pośrednictwem jednostki orzeczniczej I stopnia.
4. Decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do stwierdzeniu choroby zawodowej:
Właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do stwierdzeniu choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim, oraz oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
Właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przesyła decyzję:
- zainteresowanemu pracownikowi lub byłemu pracownikowi,
- pracodawcy lub pracodawcom zatrudniających pracownika w warunkach, które mogły spowodowac skutki zdrowotne uzasadniające postępowanie w sprawie choroby zawodowej,
- jednostce orzeczniczej zatrudniajaćej lekarza, ktory wydawał orzeczenie lekarskie,
- właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy.
5. Odwołanie
Od powyższej decyzji przysługuje stronom odwołanie do właściwego państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego w terminie 14 dni od doręczenia decyzji stronie. Decyzja wydana przez właściwego państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego jest ostateczna i przysługuje na nią skarga do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.
Ewa Bulwan – Tulkowska
Oddział Nadzoru Higieny Pracy